Papoea-beweging wijzigt strategie:

niet ageren maar praten met Djakarta

door Lodewijk Bronsdijk

De beweging van Papoealeider Nicolaas Jouwe heeft zich een nieuwe, drastisch gewijzigde „strategie' 'aangemeten. Ageren tegen de overdracht van Nieuw-Guinea aan Indonesië, tegen de "Daad van Vrije Keuze" en ijveren voor een onafhankelijk Nieuw-Guinea, was in de jaren zestig de politiek van wat nu officieel heet de National Liberation Counsil
for West-Papua/New Guinea.
Toen de overdracht eenmaal een feit geworden was bleef de beweging, die zich de spreekbuis noemt van het gehele Papoea-volk, nog enige tijd de Indonesische regering beschuldigen van wandaden in wat geworden was Irian Barat.

Daarna volgde een aantal jaren waarin de beweging niet of nauwelijks meer aan de weg timmerde. Zij stierf echter geen stille dood: achter de schermen voltrok zich een omwenteling. Er werd een nieuwe beleidslijn uitgezet, die de beweging van Jouwe nu naar buiten wil brengen en waarvoor de vestiging van zelfbestuur in het oostelijk deel van het immense eiland Nieuw-Guinea als aanleiding wordt aangegrepen.

Het tot stand brengen van één onafhankelijke staat bestaande uit zowel het oostelijk als het westelijk deel van het eiland is het streven gebleven.
Bestuurslid J.F. Marey zegt nu echter: „We hebben ons gerealiseerd dat op korte termijn ons streven politiek geen haalbare kaart is. We hebben ons afgevraagd waar het dan in de eerste plaats om gaat. Dat is de verbetering van de levensomstandigheden van de Papoea's in Irian Barat".

NICOLAAS JOUWE ...... nieuwe strategie

GESPREK
„We juichen dan ook van harte het plan van de militaire commandant van West-Irian toe, de operatie Tokeka, dat voorziet in het openleggen van het binnenland, het stichten van scholen, het inrichten van medische posten en dergelijke".

„Ons streven is nu te komen tot een gesprek met de Indonesische regering. We zouden willen samenwerken in het belang van de Papoea's. We moeten niet meer omkijken, maar vooruit. We houden ons nu koest, want wanneer we gaan ageren wordt de bevolking de dupe."

Geheel andere taal dan zo'n tien jaar terug. Het houdt echter zeker niet in dat de beweging van Nicolaas Jouwe zelfstandigheid van het voormalig Nederlands Nieuw-Guinea en het samengaan daarvan met het oostelijk deel van het eiland als wens heeft laten vallen. Ook nu nog wijst Marey op de etnische eenheid van de bevolking van het gebied: Melanesiërs, Polynesiërs en Mlcronesiërs. En op de verschillen tussen deze volkeren en die van Indonesië. Hij herinnert eraan dat Nieuw-Guinea in de proclamatie van de onafhankelijke republiek Indonesië door Soekarno in het geheel niet genoemd werd en dat de Indonesische grondwet de nadruk legt op „het (wezenlijke recht" op onafhankelijkheid van alle volken en stelt dat overheersing teniet dient te worden gedaan als „niet strokend met humaniteit en rechtvaardigheid"

Voorlopig is echter de vraag of het gewenste contact met

Djakarta tot stand zal komen om maar niet te praten over de vraag in hoeverre de beweging van Jouwe die volgens Marey bestaat uit zeventig procent van de 200 in Nederland verblijvende Papoeas enige invloed op het beleid zal kunnen uitoefenen.

In ieder geval is de Liberation Counsil niet van plan zelf stappen te ondernemen om contact te leggen. „Wanneer Indonesië met ons wil praten zijn wij bereid, maar wij zijn een volk dat altijd met opgeheven hoofd loopt. We gaan niet smeken om een gesprek. Maar ik geloof dat men wel bereid zal zijn tot praten, want zo lang wij in het buitenland zitten vormen we een gevaar voor Indonesië. Niet alleen door publiciteit. Wanneer Indonesië bijvoorbeeld doorgaat met het overbrengen van grote aantallen immigranten uit met name Celebes naar Nieuw-Guinea dan zullen er moeilijkheden ontstaan. Dat is zeker.

GUERRILLEROS
„En dan zullen wij tonen dat we ook beschikken over andere krachten die nog gehanteerd kunnen worden. In het grensgebied tussen het oostelijk en westelijk deel van het eiland beschikken we over een grote guerrillagroep", aldus Marey.

„Het zit zo: wij willen als beweging niets; wij voeren slechts uit wat het Papoeavolk wenst."

Over de wijze waarop hij contact onderhoudt met de bevolking van Man Barat laat hij zich echter niet uit, „maar we hebben kanalen".
Volgens Marey voelt Indonesië het verkrijgen van zelfbestuur door het oostelijk deel als een bedreiging voor Irian Barat. De oostelijke

bevolking staat zo meent hij volledig achter het idee van eenheid met het westelijk deel. Dat Indonesië zich bedreigd voelt leidt Marey af uit het feit dat volgens zijn inlichtingen enkele uiterst moderne militaire bases zijn en nog worden aangelegd in het grensgebied. Op zijn beurt ziet Marey hier weer een bedreiging in voor de volgend jaar onafhankelijk te worden oostelijk bevolking.

Geen ogenblik twijfelt Marey eraan of het volk der Papoeas zal, wanneer het daartoe de kans krijgt, ook inderdaad op eigen benen kunnen staan op politiek en bestuurlijk gebied. „Er is voldoende kader om het land te besturen", meent hij. „Men moet niet vergeten dat in 1960 zeventig procent van het binnenlands bestuur in handen was van Papoeabestuursambtenaren.

De mensen die denken dat wij niet onszelf kunnen besturen zijn het slachtoffer van de grote fout die Nederland, of eigenlijk het gehele westen, heeft gemaakt bij het geven van een beeld van het Papoea-volk, bij de voorlichting over het gebied".
„Het is altijd zo geweest en het is nog heel vaak zo dat films, foto's, reportages en verhalen over de Papoea's elke keer weer opnieuw aan komen zetten met de wilde naakte Papoea die rond rent met een peniskoker. Maar waar blijven de beelden van de gecivileerde gebieden, uit de grotere plaatsen, uit het kustgebied, van de middelbare scholen. Altijd concentreert men zich op de bevolking in de vaak nog maar kort geleden ontdekte gebieden. Dat zijn mooie plaatjes voor antropologen, maar ze geven geen beeld van het Papoeavolk.".

Webmaster: Chris P. van der Klauw